‘Zonder draagvlak is energietransitie doodgeboren kind’

Gepubliceerd: vrijdag 20 april 2018

Brede steun in de samenleving is cruciaal om de noodzakelijke veranderingen vorm te geven die nodig zijn voor de energietransitie. “Zonder draagvlak is de energietransitie een doodgeboren kind”, zegt Ed Nijpels, voorzitter van de Klimaatberaad.

Oud-minister Nijpels (VVD) deed zijn uitspraak op woensdag 11 april, toen hij leden van de Tweede Kamer informeerde over de acties die nodig zijn om te komen tot een Klimaatakkoord, de opvolger van het energieakkoord. Nijpels gaat de totstandkoming van het Klimaatakkoord coördineren. Het akkoord, dat voor de zomer op hoofdlijnen rond moet zijn, bevat afspraken om te komen tot een CO2-reductie van 49 procent in 2030. Deze doelstelling staat ook in het regeerakkoord van het kabinet.

Offers
De energietransitie vraagt offers. Als voorbeeld noemt Nijpels de omslag in de industrie. Als het grote chemische complex bij Geleen volledig op groene stroom moet draaien is er een heel tracé nodig voor de hoogspanningsleiding. Die loopt vanaf een windpark in de Noordzee naar Zuid-Limburg. Vanwege veiligheidsvoorschriften vraagt zo’n stroomsnelweg veel ruimte. Die schaarse ruimte is dan niet voor andere dingen te gebruiken. “De keus voor de ene maatregel heeft gevolgen op andere terreinen. Daarom is draagvlak en samenhang nodig voor de keuzes die gemaakt worden.”

Bijeenkomsten
Voor dat draagvlak is het brede Klimaatberaad van groot belang, zo houdt Nijpels de Kamer voor. In het Klimaatberaad zitten uiteenlopende organisaties met brede vertakkingen in het land, zoals de milieubeweging, een jongerenorganisatie, lagere overheden, vakbonden en werkgevers. Ook de vijf onderhandelingstafels zijn druk bezig om ideeën en opvattingen uit de samenleving bij hun besluitvorming te betrekken. Daarnaast komen er ook nog diverse bijeenkomsten in het land om in gesprek te gaan over de transitie.

Koopkracht
De Tweede Kamer vroeg duidelijk aandacht voor een eerlijke verdeling van de lasten. “De vervuiler betaalt is het eerlijkste principe hiervoor”, aldus Nijpels. Hij verzekerde dat de onderhandelaars voor het Klimaatakkoord geen afspraken over inkomenspolitiek maken. “Dat gebeurt jaarlijks is in de Trêveszaal als het kabinet weet wat de maatregelen op alle beleidsterreinen betekenen voor de koopkracht. Koopkrachtplaatjes is het terrein van de politiek.”

Regels zitten in de weg
Om de samenhang te waarborgen hebben ook thema’s die voor alle onderhandelaars van belang zijn een plek in het proces. Er is een werkgroep die in beeld brengt wat de kansen en bedreigingen voor werkgelegenheid zijn. Dit gebeurt onder leiding van SER-voorzitter Mariette Hamer. De financierbaarheid van de transitie wordt onderzocht in de taakgroep onder leiding van APG-topman Gerard van Olphen.

Aan elke tafel zit een deskundige om de consequenties voor ruimtelijke ordening in beeld te brengen. Ook wordt overkoepelend gekeken naar innovatie en naar wetten en regels die de transitie in de weg staan. “Het APG financiert in Vlaanderen dat er op alle schooldaken zonnepanelen komen. De investeerder wil dat met zijn pensioengeld ook graag in Nederland doen. Maar dat mag niet vanwege onderwijswetten.”

Voor zomer akkoord op hoofdlijnen
Voor de zomer moet er een Klimaatakkoord op hoofdlijnen liggen. Na de zomer heeft het planbureau voor de leefomgeving (PBL) dan doorgerekend of de voorstellen ook leiden tot 49 procent CO2-reductie. De rest van het jaar worden dan de details uitgewerkt. Begin 2019 moet het akkoord in werking treden.

Meer lezen?
Een factsheet beschrijft de doelen van het Klimaatakkoord en het benodigde proces. Bekijk ook de presentatie van het proces voor de totstandkoming van het Klimaatakkoord.

Bron: www.ensoc.nl

Overige berichten 2018