'Industrie kan nog steeds laaghangend fruit plukken'

Gepubliceerd: maandag 13 augustus 2018

Een energieneutrale industrie is technisch mogelijk, door de energie-efficiency verder te verhogen, ketens te sluiten en genoeg duurzame energie op te wekken. Ook afvang en opslag van CO2 is nodig. Maar om dit voor 2050 voor elkaar te krijgen is meer nodig, zegt hoogleraar Kornelis Blok.

De industrietransitie is een proces van lange adem. De CO2-uitstoot van de zware industrie daalde in 12 jaar slechts 4 procent, blijkt uit cijfers van de Nederlandse Emissieautoriteit. Volgens Kornelis Blok, hoogleraar energiesystemen aan de TU Delft, komt dat doordat bedrijven niet snel investeren in CO2-reductie. Toch is dit volgens hem een taak die de industrie zelf moet oppakken, per sector en per bedrijf. Wel kan de overheid helpen, door onrendabele opties en samenwerking te stimuleren op gebied van energiebesparing, zegt Blok. “De industrietransitie is vooral een taak van de industrie.”

Hindernissen
De industrie kent diverse hindernissen om de CO2-uitstoot te verminderen, vertelt Blok. “Veel bedrijven hanteren een korte terugverdientijd, van minder dan twee jaar. Als de terugverdientijd hoger ligt dan is dat slecht voor de solvabiliteit, de verhouding tussen het vreemd vermogen en het eigen vermogen op de balans. Dit vormt een maat voor de financiële gezondheid op langere termijn. Daarnaast bestaan er ook praktische belemmeringen voor de industrie om te verduurzamen. Vaak moeten fabrieken ingrijpen in productieprocessen, die dan worden stilgelegd, of er is sprake van een overname. De grootste bottleneck voor de zware industrie zijn echter financiële belemmeringen.”

Laaghangend fruit
Hierdoor laat de industrie echter een groot potentieel liggen. “Er is veel laaghangend fruit dat niet wordt geplukt”, zegt Blok. Hij ziet dat de handhaving van afspraken voor energiebesparing wordt aangehaald met de informatieplicht. “Bedrijven moeten zelf tonen welke energiebesparende maatregelen ze nemen. Toch blijft het lastig om te handhaven bij bedrijven die geen energiebesparende maatregelen nemen. Een investering is altijd kapot te rekenen, ook bij kleinere bedrijven, die kunnen volstaan met generieke maatregelen zoals isolatie en warmteterugwinning.”

Tenders
Blok denkt dat de industrie meer energie kan besparen, als de overheid een stimulerende rol kan spelen. “Dat kan via tenders, door projecten op gebied van energiebesparing te veilen. Dat heeft al gewerkt met biedingen voor offshore windparken, zoals is gebeurd bij de kavels voor Borssele. Hierbij gaat het erom wie de laagste kWh-prijs biedt. Op die manier kom je tot lagere kosten. Soortgelijke veilingen zijn ook toepasbaar voor energiebesparing. Het is iets lastiger te meten, maar het is wel al uitgeprobeerd. Dit procedé is ook goed toepasbaar voor de industrie.”

Innovaties
Naast energiebesparing heeft de industrie ook innovaties nodig om te verduurzamen, stelt Blok. Het gaat dan om nieuwe processen, die geen of veel minder CO2-uitstoot kennen. “Daarvan zijn tientallen voorbeelden te noemen. Zo heeft Tata Steel in IJmuiden een demonstratiefabriek opgestart om de CO2-uitstoot per ton staal met zo’n twintig procent terug te brengen. Andere innovaties zijn nieuwe droogtechnieken en diverse warmtepompen voor de industrie, maar ook toergeregelde motoren en pompen zonder wrijvingsverliezen. We hebben het potentieel van energiebesparende innovaties nog lang niet bereikt.”

Kandidaten gezocht
Kornelis Blok is juryvoorzitter van de Innovation Energy Solutions Award die op de vakbeurs Energie 2018 wordt uitgereikt. De innovaties kunnen voor 1 september a.s. worden aangemeld via https://www.vakbeursenergie.nl/nl/Innovation-energy-solutions/

 

Bron: www. ensoc.nl

Overige berichten 2018