Investering in warmtepomp onzeker in bestaande bouw

Gepubliceerd: vrijdag 3 maart 2017

Woningen moeten heel goed worden geïsoleerd voordat warmtepompen de warmtevraag in de winter kunnen dekken. Als woningen slechts ‘normaal’ worden geïsoleerd schieten warmtepompen te kort bij koude buitentemperaturen. Helaas is het nog niet rendabel voor huiseigenaren om te investeren in zowel een hoge mate van isolatie als een warmtepomp. Dit komt vooral door de hoge investeringskosten van vergaande isolatiemaatregelen en relatief lage efficiency van de huidige warmtepompen. Dat volgt uit onderzoek dat Saskia Thies, student Energy Science aan de Universiteit Utrecht, uitvoerde. Ze is op dit onderzoek afgestudeerd.

Energieneutraal
Thies analyseerde kosten en baten van diverse technologieën om woningen te verwarmen en te isoleren, teneinde de CO2-uitstoot te verlagen. Ze keek ook naar in hoeverre bestaande gebouwen energieneutraal kunnen worden. Dat is met de huidige brandstofmix om elektriciteit te produceren nog niet haalbaar, zo blijkt. ‘Het is niet helemaal duidelijk in hoeverre bestaande gebouwen uit de jaren 60 en 70 in de praktijk op een hoog niveau kunnen worden geïsoleerd. De oplossing zit in zowel het stimuleren van de productie van warmtepompen en concurrentie van leveranciers als in meer onderzoek naar de isolatiemogelijkheden in de bestaande bouw’, concludeert Thies.

Duurzame verwarming
‘Om een wijk energieneutraal te krijgen, kan niet worden volstaan met het isoleren van woningen en gebouwen alleen. Daarom is installatie van een of meerdere duurzame verwarmingstechnieken nodig’, schrijft Thies. Ze voerde een techno-economische analyse uit voor onder andere de lucht-warmtepomp, de grond-warmtepomp en de hybride warmtepomp. Deze apparaten gebruiken elektriciteit om woningen te verwarmen, in tegenstelling tot de conventionele cv-ketel, dat aardgas gebruikt om woningen te verwarmen.

Warmtepompen?
De warmtepompen beloven meer duurzaamheid, maar het rendement van een warmtepomp is afhankelijk van de buitentemperaturen en de nodige watertemperatuur voor radiatoren (rond 50 graden Celsius) of vloerverwarming (rond 35 graden) Hierdoor varieert het rendement van een warmtepomp over het jaar, waardoor een warmtepomp niet altijd duurzamer is dan een cv-ketel. Dit beïnvloedt ook de terugverdientijden van warmtepompen, waardoor de investering voor de consument veel meer onzekerheid inhoudt dan conventionele ketels.

Terugverdientijd
Geen van de huidige warmtepompen in combinatie met het sterk isoleren van de woning is momenteel rendabel, zo blijkt uit de analyse. Alleen het ‘normaal’ isoleren van een woning uit de jaren 60/70 zonder de warmtetechnologie te veranderen is kosteneffectief om energie te besparen en de CO2-uitstoot te verminderen, concludeert Thies. Bij deze investering kunnen bewoners ook direct een verbetering zien, zowel op de energierekening als comfort.

Hoge kosten en lage efficiency
Belangrijkste obstakels voor de toepassing van warmtepompen zijn volgens Thies de hoge investeringskosten en de nogal lage en variërende efficiency van de warmtepompen. Dat blijkt ook uit vraaggesprekken die ze voerde met bewoners van jaren 60 en70-woningen. Om deze problemen op te lossen adviseert ze de overheid om de productie van warmtepompen te ondersteunen, de concurrentie tussen leveranciers te stimuleren en vooral in te zetten op vergaande isolatiemaatregelen. De ontwikkeling naar meer warmtepompen is alleen zinvol als ze gepaard gaat met de groei van hernieuwbare energie.

Hybride warmtepomp
De hybride warmtepomp is wel de enige technologie in het onderzoek die direct kan bijdragen aan de flexibiliteit van het elektriciteitsnet, meldt Thies. Dat komt omdat het kan switchen tussen aardgas en elektriciteit om warmte te produceren. De boiler kan worden gebruikt in de uren dat de vraag naar elektriciteit piekt, terwijl de warmtepomp wordt gebruikt op tijden wanneer het elektriciteitsnet voldoende capaciteit heeft. Dat betekent ook dat de warmtepomp in haar optimaalste momenten kan draaien (dus als het buiten niet te koud is) en daardoor veel efficiënter wordt. Dit verlicht de druk op het elektriciteitsnet en kan grote investeringen vermijden om het net te versterken.

Foto: Een hybride warmtepomp kan switchen tussen aardgas en elektriciteit (foto phamnews)

Tekst: Norbert Cuiper, redacteur Ensoc.nl

Bron: www.ensoc.nl

Overige berichten 2017