Deltaplan rekent op energiebesparing uit water

Gepubliceerd: woensdag 27 september 2017

Het Deltaprogramma zet dit jaar niet alleen in op bescherming tegen het water, maar ook op de kansen ervan voor energiebesparing en –opwekking. Wetenschappers van het PBL onderschrijven de potentie van waterkracht.

Het is noodzakelijk de opgaven van het Deltaprogramma te koppelen met de andere grote opgaven en ambities waar Nederland voor staat, zoals de energietransitie en de transitie naar een circulaire economie. Dat staat in het Deltaprogramma 2018 dat demissionair minister Melanie Schultz van Haegen van Infrastructuur en Milieu op Prinsjesdag in ontvangst nam. Voor de bescherming tegen én benutting van waterkracht  is in het Deltafonds zo’n 17 miljard euro beschikbaar, waarvan het jaarlijkse budget gemiddeld op ongeveer 1,2 miljard euro uitkomt.

Luchtbellenscherm
Energiebesparing met waterkracht is onder andere te realiseren bij de vele sluizen die Nederland rijk is. Ensoc.nl schreef eerder al over een sluis in het Groningse Farmsum die 25.000 kilo CO2-uitstoot vermindert door een nieuw remmingswerk. De Krammersluizen, die het zoete water van het Volkerak-Zoommeer en het zoute water van de Oosterschelde van elkaar scheiden, kunnen ook energie besparen. Een vernieuwd luchtbellenscherm dat sinds 2014 wordt getest in de Krammersluizen gebruikt tot de helft minder energie voor dit proces, meldt de Zuidwestelijke Delta op haar website. Netwerkbeheerders en energieleveranciers denken bij de Krammer-sluizen mee over de opwek en opslag van hernieuwbare energie in het complex.

Nederlandse warmtebehoefte
Het water biedt ook kansen voor hernieuwbare energieopwekking en –opslag. Het Deltaprogramma verwijst naar studies die op de Nationale Klimaattop in 2016 zijn gepresenteerd, die aangeven dat Nederland 12 procent van haar warmtebehoefte uit water kan halen. In de Kop van de Betuwe is het waterschap Rivierenland bezig met een gebiedsverkenning om onder andere meer te weten over het energetisch potentieel van het gebied. De gebiedsverkenning combineert de aanvoer van zoetwater met de winning van thermische energie uit oppervlaktewater. Bij een aanvoergemaal in Arnhem-Zuid wordt een pilot uitgevoerd met warmte- en koudewinning uit oppervlaktewater en zoetwater. Deze test lijkt kansrijk voor opschaling, stelt het Deltaprogramma.

Beter inzicht in waterkracht
De overhandiging van het Deltaprogramma op Prinsjesdag viel samen met nieuws van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) over de potentie van waterkracht. Wetenschappers van het bureau publiceerden 18 september een wetenschappelijk artikel waarin ze stellen dat waterkracht bijna de halve wereld kan voorzien van elektriciteit Waterkracht vertegenwoordigt zo’n 72 procent van de wereldwijd hernieuwbare energie en levert nu 16 procent van alle elektriciteit. Informatie over die bijdrage kwam voorheen van enquêtes uitgezet bij nationale overheden. Aangezien die informatie moeilijk te vergelijken was, ontwikkelde onderzoekers van het PBL, de Wageningen Universiteit en de universiteit Utrecht een nieuwe methodologie. Met die aanpak stelden de wetenschappers vast dat 60.000 geschikte locaties jaarlijks 9.49 petawattuur per jaar kunnen leveren aan waterkracht.

Voor- en nadelen
Waterkracht benutten is niet direct klimaatvriendelijk, waarschuwt het PBL. Sommige waterreservoirs stoten bijvoorbeeld methaan uit. Tegelijkertijd is waterkracht heel flexibel en kan het bijdragen aan energieopslag. Daarmee kan het een aanvulling zijn op wind- en zonenergie, die meer kampen met weersafhankelijke pieken en dalen. Het nog onbenutte potentieel is vooral in Afrika en Azië te vinden volgens de wetenschappers, aangezien hier nauwelijks goede gegevens over beschikbaar waren voorheen. In Afrika, Zuid-Amerika en Azië zou nog zo’n 5 petawattuur per jaar te produceren zijn.

Lees hier meer over het Deltaprogramma, het energiebesparende luchtbellenscherm en de zuinigere Groningse sluizen.

Foto: Het Deltaprogramma voorziet in jaarlijkse investeringen van zo'n 1,2 miljard in bescherming tegen en benutting van waterkracht (foto: UVW.nl)

Bron: www.ensoc.nl

Overige berichten 2017